ОПВ – бу полиомиелитга қарши эмлаш амалиёти.

ОПВ 1961 йилда Альберт Сэбин томонидан ишлаб чиқилган. ОПВ полиомиелитдан индивидуал ҳимояни таъминлабгина қолмасдан, балки «ёввойи» (табиий) полиовирус ичакларда кўпайишига йўл қўймайди. Оғиз орқали иммунизация ўтказишнинг «фойдали оқибати» шундан иборатки, бунда вакцина вируси яқиндагина эмланган болаларнинг нажосати билан бирга қисқа муддат давомида чиқиб келади. Санитария-гигиена шароитлари яхши бўлмаган ҳудудларда (айнан шундай жойларда полиомиелитга чалиниш даражаси жуда юқори бўлади) тирик вакцина билан иммунизацияни ўтказишназосат билан чиқадиган вакцина вирусининг тарқалиши туфайли бир-бири билан алоқада бўладиган болаларнинг пассив имунизациясига олиб келади.

ИПВ - 1955 йилда Джонсон Солк томонидан ишлаб чиқилган. ИПВ болага фалаж касаллигидан шахсий ҳимояни таъминлаб беради, лекин ёввойи полиовируснинг айланиш тезлигига деярли таъсир кўрсатмайди. Шу йўсинда ёввойи полиовирус иммунизация амалиёти ўтказилган кишининг ичагида кўпайиб, нажосати билан бирга организмдан чиқиб кетиши мумкин. Шу сабабли ИПВ воситасидан полиомиелитни бутунлай йўқ қилиш учун фойдаланиб бўлмайди. Вакцина киши организмига инъекциялар орқали юборилади.

Полиомиелит – ўткир инфекцион касаллик бўлиб, қўл-оёқлар суст фалажга чалиниши ҳамда бош мияси ва орқа мия зарарланиши орқали намоён бўлади.
Одатда бундай вазиятларда кучсиз бош оғриғи, безгак тутиши, ичак функцияларининг бузилиши ва энсанинг ригидлиги кузатилади. Бу касалликнинг препаралитик босқичи ҳисобланади. Паралитик, яъни фалажга чалинганлик босқичида эса парезлар ва оёқларнинг бўшанг асимметрик фалажи юзага келади. Ўткир суст фалажнинг жадал ривожланиши мушаклар оғриши, спазмалар ва безгак тутиши билан кечади. Полиомиелитли фалаж касаллигининг ривожланишини деярли доимо орқага қайтариб бўлмайди.
Касаллик ҳар қандай ёшда ривожланиши мумкин, лекин унга кўпроқ 3 ёшгача бўлган болалар дучор бўлади.

Полиомиелит қўзғатувчиси – бу энтеровируслар гуруҳига кирувчи вирусдир. Вирус музлатиб қўйиш ва қуритишга жуда яхши дош беради, бироқ +60-700С ҳароратда 30 дақиқадан сўнг, +90-1000С ҳароратда эса бир зумда ўлади. У сутда, сувда ҳамда нажосат таркибида, оқава сувларда ва ифлосланган чойшабда узоқ муддат (3 – 4 ойгача) сақланиб келиши мумкин. Ушбу инфекциянинг манбаи сифатида полиомиелитнинг барча шаклларига чалиниб чиққан бемор, ҳамда инфекция ташувчилари ва касалликдан соғайиб чиққан кишилар бўлиши мумкин. Муаммо шундан иборатки, полиовирусга чалинган одамларнинг кўпчилиги касалликни юқтирганлари тўғрисида умуман билмайдилар. Уларда касалликнинг ҳеч қандай аломатлари мавжуд эмас, шу сабабли улар тиббиёт ходимларига ёрдам сўраб мурожжат қилмайдилар. Лекин айни пайтда, бундай кишилар улар билан яқин алоқада бўлган одамларга вирусни юқтира олмайдилар.
Ушбу касалликнинг барча шаклларида полиомиелит вируси организмдан бемор касалликни юқтирганига 30-40 соат бўлганидан сўнг ҳалқумнинг шиллиқлиги билан бирга, нажосати таркибида эса – 3 кундан кейин ташқарига чиқади. Вирус беморнинг ичагида 1,5 ой ва ундан ортиқ вақт давомида сақланиб туриши мумкин. Касалликнинг 1-чи ҳафтаси айниқса юқумли бўлади. Ҳайвонлар вирус ташувчиси бўла олмайдилар. Инфекция нажосат-оғиз ва ҳаво-томчи механизми орқали юқади. Бемордан ёки вирус ташувчисидан ифлосланган озиқ-овқат маҳсулотлари, сув ва уй-рўзғор буюмлари хасталик юқишининг омиллари ҳисобланади.