БЦЖ - бу сил касалига қарши эмлашдир. 

Сил касали ривожланаётган мамлакатлар соғлиқни сақлаш тизимларининг энг муҳим муаммоларидан бири ҳисобланади. Бундан ташқари, одам иммунитети танқислиги вирусининг (ОИВ) тарқалганлиги сабабли, сил касали ривожланган мамлакатлар учун ҳам жиддий муаммога айланмоқда. 
Сил касалини Mycobakterium tuberculosis бактериялари қўзғатади. Айнан ана шу микроблар ҳар йили ривожланаётган мамлакатларда сил касалига чалинишнинг қарийб 8 миллион янги ҳолатлари қайд этилиши ва 3 миллион киши нобуд бўлиши, ривожланган мамлакатларда эса 400000дан ортиқ одамлар шу касалликка дучор бўлишига сабабчи бўлмоқда.
 
Одам учун инфекцияни юқтирган ва аэрозоль заррачалари билан бирга ўта юқумли қўзғатувчи бактерияларни ўзидан чиқарадиган кишилар энг хавфли инфекция манбаи ҳисобланади. Бирламчи инфекция ҳар қандай ёшдаги олдамларда ривожланиши мумкин. Бемор ҳатто соғайиб бўлганидан сўнг ҳам касалликнинг фаол жараёни қайта қўзғаши ва инфекция беморнинг организмида тарқалиши мумкин. 
   
Бундан ташқари, силга учраган уй ҳайвонлари – қора мол, чўчқа ва паррандалар ҳам инфекциянинг манбаи сифатида муҳим рол ўйнайди. Инфекциянинг тарқалиш механизмига келсак, у асосан ҳаво-томчи йўли билан, нисбатан камроқ ҳолатларда – инсон оғзидан, алоқа-маиший йўллар орқали ўтади. Сил профилактикаси бўйича тадбирлар мажмуи орасида иммунизация етакчи ўрин эгаллайди. Силга қарши профилактик эмлашлар нақадар самарали эканлиги тўғрисида болалар ва ўсмирлар орасида ўлим, зарарланиш, касалмандлик ва касалланиш даражасининг пасайиши, инфекцияга учраш ҳолатларининг камайиши яққол далолат бериб турибди.

БЦЖ вакцинаси ёрдамида иммунизацияни ўтказиш 64та мамлакатларда мажбурий ҳисобланади ва яна 118та давлатларда уни қўллаш лозимлиги тўғрисида расмий тавсиялар берилган. 

БЦЖ вакцинаси қуруқ, тирик вакцина бўлиб, музлатилган ҳолатдан вакуум остида қурутилган БЦЖ вакцина штамми тирик микробактерияларининг қоришмаган аралашмасидан иборат. Вакцина қуруқ оқ модда кўринишига эга бўлиб, уни истеъмол қилишдан аввал вакцинанинг ҳар бир ампуласига қўшиб бериладиган изотоник аралашма билан аралаштирилади. Бир ампулада 1 мг қуруқ вакцина мавжуд бўлиб, бу миқдор 0,05 мг дан ҳисоблаганда 20та дозани ташкил қилади, ва ана шу доза аралаштирилган вакцинанинг 0,1 мл да мавжуд бўлиши лозим.
 
БЦЖ вакцинаси +2С дан +8С гача ҳароратда сақланади. Вакцина қатъий тери ичига чап елка ташқи юзасининг юқори ўрта қисмининг учдан бир қисми чегарасида аралаштирилган вакцинанинг 0,1 мл миқдорида, асептика ва антисептика қоидаларига амал қилган ҳолда берилади. 

Аралаштирилган вакцина шундай ҳолатда кўпи билан 6 соат давомида сақланади. Бошқа турдаги вакциналар орасидаги интервал 1 ойга тенг. Бу вакцинани полиомиелитга қарши вакциналар, АДҚ-М вакцинаси билан (бир кунда) бирга қилиш мумкин.
 
Одатда БЦЖ тирик вакцинасина янги туғилган чақалоқлар терисининг ичига инъекция қилинган жойда 4-6 ҳафтадан сўнг, ревакцинация ҳолатида эса – бир ҳафтадан сўнг ёки ундан бироз кейинроқ терининг таъсирланиши сабабли диаметри 5-10 мм га тенг инфильтрат сўнг пустуляция пайдо бўлиб, қаттиқ пўстли доира шаклидаги ичига тортган чандиқ ҳосил бўлади. Ушбу жараён 2-4 ой давом этади. Бундай таъсирланиш нормал ҳолат ҳисобланиб, ҳеч қандай даволовсиз асл ҳолига қайтади. Эмлаш техникасига риоя этилганда ва вакцина тўғри сақланадиган бўлса эмланганларнинг 90-95 фоизида эмланган жойда чандиқ пайдо бўлади. 

Одатда БЦЖ билан вакцинация ёки ревакцинация жараёни ўтказилганда фақат эмланган жойнинг ўзи бироз таъсирланиб, енгил ўтиб кетади ва бу жуда кам ҳолатларда кузатилади (тахминан 0,02% ҳолатда). Шунда қуйидагилар мураккаблашиш вазиятлари деб эътироф этилади: тери остидаги совуқ абсцесслар, БЦЖ вакцинаси тери ичига юборилган жойда диаметри 10 мм га тенг ва ундан ҳам катта яралар; регионар лимфа тугунчаларининг лимфоденитлари (қўлтиқ остидаги, бўйиндаги, ўмров устидаги ва остидаги; эмлашдан таъсирланган тери битиб кетаётган жойдаги диаметри 10 мм га тенг чандиқнинг (келоид чандиғи) абсцессланиши ва кальцинацияланиши.

  БЦЖ вакцинасига қарши кўрсатмалар:
- бола чала (муддатдан илгари) туғилиши (оғирлиги 1800 граммдан енгил бўлганда);
- вакцинанинг аввалги дозасидан кейин пайдо бўлган келоид чандиғи;
- туғиш пайтида оғир бош суяги-мия жароҳати етказилиши;
- 3-чи даражали гемоликвородинамиканинг бузилиши;
- иммунитет танқислиги ҳолати (бирламчи, иммуносупрессия);
- янги хавфли шиш пайдо бўлиши;
- ҳомиладорлик.

Ҳаётининг илк кунларида вакцина берилмаган болалар аввал сил касалига чалинганлик (туберкулин) ташхиси ўтказилмасдан туриб дастлабки икки ой давомида болалар поликлиникасида ёки бошқа даволов-профилактика муассасасида вакцина билан эмланади. Икки ойликдан каттароқ бўлган болалар ва барча бошқа фуқаролар ревакцинациядан олдин стандарт меъёрда аралаштирилган тозаланган ва фойдаланиш учун тайёр ҳолатда бўлган туберкулин эритмасининг 2 ТБ (туберкулин бирлиги) билан Манту синови ўтказилиши лозим. 

Манту синови тери ичига билак ўрта қисмининг учдан бир қисми юзасининг ички қисмига препаратнинг 0,1 мл миқдорида ва фақат врачнинг кўрсатмасига қатъий амал қилган равишда қўйилади. Синов натижаси қатъий равишда 72 соат ўтганидан сўнг баҳоланади. Силга қарши эмлашлар фақат салбий натижага эга бўлган кишиларга нисбатан қўлланилади.
Ўзбекистонда БЦЖ вакцинаси ва туберкулинни Ўзбиофарм ОАЖ ишлаб чиқаради.